2025-ci ilin may ayında Apple beyin-kompüter interfeyslərinin (BCI) Bluetooth vasitəsilə Apple məhsullarına qoşulmasına imkan verən texnologiyanı inkişaf etdi. İndi iPad, Mac və digər Apple cihazları BCI-ləri klaviatura və ya siçan kimi tanıyır. Synchron beyin implantı olan xəstəni bu yeni texnologiyadan istifadə edərək Apple məhsulları ilə birləşdirən ilk şirkət oldu. Bu gün Synchron, funksiyanın işlək olduğunu nümayiş etdirən bir video yayımladı.
Sklerozlu xəstə Mark Cekson iPad-i «yalnız ağlı ilə» idarə etmək üçün Stentrode implantından istifadə edir. O, «iPad’in əsas ekranında naviqasiya edə, proqramları aça və yazı yaza bilər — hamısını əllərindən, səsindən və ya gözlərindən istifadə etmədən». Yeni funksiya hələ tam inkişaf etdirilməmiş ola bilər, lakin geniş istifadə olunan istehlakçı cihazına problemsiz qoşulma qabiliyyəti mütləq xəstə təcrübəsini yaxşılaşdıracaq.
Cekson deyir: «Əllərimin istifadəsini itirəndə müstəqilliyimi itirdiyimi düşündüm». «İndi iPad-imlə mən sevdiklərimlə mesajlaşa, xəbərləri oxuya və dünya ilə bağlı qala bilirəm. Bu, mənə həyatımın bir hissəsini qaytardı.»
Ədalətli olmaq üçün, Synchron Stentrode və ya Neuralink N1 olan xəstələr əvvəllər Apple cihazlarına qoşula biliblər, lakin bu beyin implantlarının istehsalçıları tərəfindən hazırlanmış xüsusi bağlantılar vasitəsilə. Synchron ilk dəfə 2024-cü ilin iyulunda beyin implantını Apple-ın Vision Pro qulaqlıqlarına uğurla birləşdirdiyini bildirdi.
Sinxron BCI xəstənin boyun venasından daxil edilir, ona görə də açıq beyin əməliyyatı tələb olunmur. Cihaz beynin motor korteksinin səthində yerləşən qan damarına çatdırılır. Sinə nahiyəsində dərinin altına yerləşdirilən antenna beyin məlumatlarını toplayır və xarici cihazlara göndərir. Həmin vaxt şirkət ABŞ-da altı və Avstraliyada dörd xəstəyə BCI-ləri uğurla implantasiya etmişdi.
Apple texnologiyasının gözəlliyi ondan ibarətdir ki, o, hər hansı BCI şirkətinin Apple cihazlarına tam qoşulması üçün vahid universal interfeys təqdim edir.
Əsas yenilik, xəstə hər hansı bir hərəkəti yerinə yetirmək və ya proqramı işə salmaq istəyəndə ekranda görünən beyin siqnalının göstəricisidir. Proqramın ətrafındakı mavi haşiyə siqnal gücünü göstərir. Siqnal nə qədər güclü olsa, haşiyənin içərisində daha çox mavi kölgə görünür və cihazla uğurlu qarşılıqlı əlaqə ehtimalı bir o qədər yüksəkdir. Synchron-un baş əməliyyat direktoru Kurt Haggstrom, «Siqnal gücü kritik bir amildir, çünki o, xəstələrə sistemin onların düşüncələrini nə dərəcədə yaxşı tanıdığına dair real vaxt göstəricisini verir» dedi.
Siqnal aşağı olarsa, xəstə yenidən seçim etməzdən əvvəl diqqətini dəyişdirməyə cəhd edə bilər. Bəzi hallarda, xüsusilə yorğunluq və ya duruş siqnalın keyfiyyətinə təsir edərsə, bədən mövqeyini bir qədər dəyişdirməli ola bilər. Vaxt keçdikcə xəstələr diqqətlərini cəmləşdirməyin hansı üsullarının daha yaxşı işlədiyini öyrənməyə başlayırlar və sistem daha intuitiv və həssas olur.Synchron-un CEO-su Dr. Tom Oksli hesab edir ki, bu tip rəylər xəstəyə problemi həll etmək üçün təlim keçmiş həkimə müraciət etmədən, implantla nə qədər yaxşı qarşılıqlı əlaqədə olduqları barədə daha dolğun təsəvvür yaradır. «Markın təcrübəsi texniki bir irəliləyişdir və idrak girişinin əsas idarəetmə üsuluna çevrildiyi insan-kompüter qarşılıqlı əlaqəsinin gələcəyinə bir baxışdır» dedi Oksli.
FDA hələ satış üçün BCI-ləri təsdiq etməsə də və onlar yalnız ağır iflic olan xəstələr tərəfindən sınaqdan keçirilsə də, Synchron onların gələcəkdə istehlakçı texnologiyası kimi geniş şəkildə əlçatan olacağına ümid edir. Synchron-a görə, Apple cihazları ilə inteqrasiya “BCI texnologiyasını praktiki, genişlənə bilən və qlobal istehlak ekosisteminə inteqrasiya etməklə, klinik sınaqlardan kənara çıxaraq gündəlik həyata keçmək yolunda mühüm addımdır”.
